తెలుగు సాహిత్యం

చరిత్ర గతి లో తెలుగు భాష  1. తెలుగు భాషను ప్రజలు ఏ కాలం నుంచి మాట్లాడే వారు?       తెలుగు భాష ప్రాచీనత క్రీ.పూ. 700-500 నాటికి వెళ్తుందని చరిత్రకారులు మరియు భాషా శాస్త్రవేత్తలు అంచనా వేస్తున్నారు. బౌద్ధ సాహిత్యంలో 'అంధక' భాష గురించి ప్రస్తావన ఉంది, ఇది తెలుగు భాష యొక్క ప్రాచీన రూపంగా భావిస్తారు. క్రీ.పూ. 400 నాటికి ఈ భాష సాహిత్య రూపంలో ఉన్నట్లు బుద్ధఘోషుడు రాసిన 'మజ్ఝిమనికాయం' వ్యాఖ్యానంలో తెలుస్తుంది. అలాగే, ఐతరేయ బ్రాహ్మణం (క్రీ.పూ. 900-700)లో 'ఆంధ్ర' అనే పదం జాతి సూచకంగా వాడబడింది, ఇది కాలక్రమంలో 'అంధక' గా ప్రాకృతంలో మారి, తెలుగుకు మూలంగా ఉండవచ్చు. కాబట్టి, కనీసం క్రీ.పూ. 5వ శతాబ్దం నుంచి తెలుగు భాష మాట్లాడబడుతూ ఉండవచ్చు. 2. తెలుగువారు ద్రావిడులా?         అవును, తెలుగువారు ద్రావిడ జాతికి చెందినవారుగా భాషా శాస్త్రవేత్తలు మరియు చరిత్రకారులు గుర్తిస్తారు. తెలుగు భాష ద్రావిడ భాషా కుటుంబానికి చెందినది, ఇందులో తమిళం, కన్నడ, మలయాళం, తుళు వంటి భాషలు కూడా ఉన్నాయి. ద్రావిడ భాషలు దక్షిణ భారతదేశంలో ప్రాచీన కాలం నుంచి వాడుకలో ఉన్నాయి. తెలుగు భాషలోని వ్యాకర...

*ఒక పుస్తకపు అద్భుత ప్రభావం*                                  -మహాత్మాగాంధీ ఒకసారి నా మిత్రుడు పోలక్ ఒక పుస్తకం నాకిచ్చి "ఈ పుస్తకం చాలా బాగుంది. చదవండి. మీకు నచ్చుతుంది" అని అన్నాడు. పుస్తకం పేరు "అంటు ది లాస్ట్", రస్కిన్ రాసిన పుస్తకం. ఆ పుస్తకం చదవడం ప్రారంభించాను. చివరివరకు దాన్ని వదలలేకపోయాను. నన్ను ఆ పుస్తకం కట్టిపడేసింది. జోహన్సుబర్గ్ నుండి నేటాలుకు 24 గంటల ప్రయాణం. సాయంత్రం రైలు డర్బను చేరుకుంది. ఇంటికి చేరిన తరువాత ఆ రాత్రంతా నిద్రపట్టలేదు. పుస్తకంలో చదివిన విషయాల్ని ఆచరణలో పెట్టాలనే నిర్ణయానికి వచ్చాను. ఇంతకు ముందు రస్కిన్ పుస్తకాలు ఏవీ నేను చదవలేదు. స్కూల్లో చదువుకునే రోజుల్లో పాఠ్య పుస్తకాలు తప్ప యితర పుస్తకాలు నేను అసలు చదవలేదనే చెప్పవచ్చు. మన దేశంలోకి అడుగు పెట్టిన తరువాత సమయం చిక్కలేదు. అందువల్ల యీనాటి వరకు నాకు గల పుస్తకజ్ఞానం తక్కువేనని చెప్పక తప్పదు. అనుకోకుండా అప్పుడెప్పుడో దొరికిన కొంత సమయంవల్ల కొంత లాభమే జ...

ఎన్ని కలల ఉగాది!!! ఓ ఉగాది ప్రతి ఏటా కొత్త రాగాలను పలికిస్తున్నావు  కొత్త చివర్లతో ప్రకృతిని పులకింపజేస్తున్నావ్ నవ నవోన్వేషంగా వస్తున్నావు ఎన్నికల నీ మోసుకొస్తున్నావ్ ఓ ఉగాది నీ కోసం ఎన్ని కలలు కన్నాం నువ్వు వస్తే కుల మతాల సరిహద్దులు జరిగిపోతాయనుకున్నాం నువ్వు వస్తే మానవత్వం పరిమళాలు వెదజల్ల పడతాయనుకున్నాం మగువలు నడుంబిగించి అన్నింటిలో రాణిస్తారనుకున్నాం నిరుద్యోగం లేని ధరలు పెరగని లోకాన్ని చూస్తామనుకున్నాం. ఎన్నెన్ని అనుకున్నాం ఎన్నెన్ని కలలు కన్నాం ఎన్నికల లలో  వాళ్లు ఎన్నో కలలని మాకు చూపిస్తున్నారు ఆ కలల ప్రపంచం ఇప్పుడు కల్లోల ప్రపంచం గా మారిపోయింది   ఏమని చెప్పను ఉగాది ఇక్కడ షరా మామూలే యుద్ధాలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. మత విద్వేషాలు చెల్లరేగుతూనే ఉన్నాయి కులోన్మాదాలు కుమ్ములాడుతూనే ఉన్నాయి.  అతివల ఆర్తనాదాలు ఇంకా వినిపిస్తూనే ఉన్నాయి ఆరుగాలం చమట చిందించే రైతన్నలు ఢిల్లీ వీధుల్లో కదం తొక్కుతూ మరో ఉగాదిని చూడకుండానే రాలిపోతున్నారు అవినీతిపరులు పార్టీలు మారగానే పునీతులవుతున్నారు ఏమని చెప్పను ఓ ఉగాది! నిన్నేమని కోరను ఉగాది? ప్రభవలో ఆకాశవాణిలో...

కష్టజీవులకు కుడి ఎడమల నిలచిన రచయిత హోవార్డ్ ఫాస్ట్      'స్పార్టకస్' పేరు వింటేనే ఒళ్ళు పులకరిస్తుంది. స్వేచ్ఛా స్వాతంత్ర్యాలను, పీడిత జన విముక్తిని కాంక్షించే ప్రతి ఒక్కరికి నిరంతర స్పూర్తి స్పార్టకస్, క్రీస్తు పూర్వం 71లో రోమన్ సామ్రాజ్యాన్ని గడగడలాడించిన బానిసల తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించిన వాడు స్పార్టకస్, మహాయోధుడికి ఆ చారిత్రక ఘట్టానికి అనితర సాధ్యమైనరీతిలో నవలా రూపమిచ్చిన సాహితీ స్రష్ట హోవార్ట్ ఫాస్ట్. అతి పిన్న వయసులోనే సాహితీ ప్రస్థానాన్ని ఆరంభించి కడదాకా కొనసాగించిన ప్రఖ్యాత అమెరికన్ రచయిత హోవార్డ్ ఫాస్ట్ 88 ఏండ్ల వయస్సులో 2003 మార్చి 12వ తేదీన కన్నుమూశారు.          హోవార్డ్ ఫాస్ట్ సాహిత్య సృష్టి ఎంతో విస్తారమైంది, విభిన్నమైంది. ఆయన లెక్కకు మించిన గ్రంథాలు రచించారు. అమ్ముడైన ఆయన గ్రంధాల మొత్తం ప్రతుల సంఖ్య 8 కోట్లు. అంటే ఆ కృషి ఎంతటి బృహత్తరమైనదో అర్థం చేసుకోవచ్చు. హోవార్డ్ ఫాస్ట్ కేవలం సాహిత్యరంగానికే పరిమితం కాలేదు. కమ్యూనిస్టు, అభ్యుదయ రాజకీయాల్లో ఉద్యమాల్లో ఆయన ప్రత్యక్షంగాను, పరోక్షంగాను పాలుపంచుకున్నారు. ఫలితంగా అనేక అణచివేతలకు చివ...

THOU BLESSED DREAM by Swami Vivekananda If things go ill or well-  If joy rebounding spreads the face,  Or sea of sorrows swells-  It is a dream, a play. A play we each have a part  Each one to weep or laugh as may:  Each one his dress to don-  Alternate shine or rain. Thou dream, O blessed dream!  Spread far and near thy veil of haze,  Tone down the lines so sharp,  Make smooth what roughness seems. No magic but in thee!  Thy touch makes desert bloom to life, Harsh thunder, sweetest song,  Fell death, the sweet release.  (Indolink) వరించిన ఓ కల  మంచో చెడో ఎదురైనప్పుడు  హృదయం ఒప్పొంగి ముఖమంతా వేల కాంతులతో ఆనంద కాంతులు వెదజల్లితే  మనసంతా దిగులు బావిలో దిగబడి సముద్రమంత దుఃఖం అలలు అలలుగా సాగితే  అదొక ఆట  అదొక కల మనం ఆడే ఆటలో  ప్రతి ఒక్కరూ ఏదో ఒకటి చేయాలి  నవ్వుతూ తృల్లుతూ సాగడమా  ఏడుస్తూ బాధల్లో మునిగిపోవడమా  నచ్చిన దాన్ని ఎంచుకోవచ్చు  కానీ అది కాదే ముఖ్యం  మన ముందున్నది వికసి...

When the missionaries arrived, the Africans had the land and the missionaries had the Bible. They taught us how to pray with our eyes closed. When we opened them, they had the land and we had the Bible. - Jomo Kenyatta

తెలుగువాక్యం గుడిపాటి వెంకట చలం చేతిలో  ఎంత సౌందర్యాన్ని సంతరించుకుందో, భాష,  భావ వ్యక్తీ కరణ ఎంత జీవకళతో నిలిచి వెలిగాయో రాచమల్లు రామ చంద్రా రెడ్డి చేతిలో తెలుగు సాహిత్య విమర్శ కూడా పదునుదేలి, అంతే శక్తి మంతమైన మారణాయుధమై కవులూ,  రచయితల గుండెల్ని చీల్చి వేసింది. రారా ఒక్కమాట అన్నాడూ అంటే అది గుచ్చుకుని తీరుతుంది. కొరడా లాంటి విమర్శతో కొట్టిన దెబ్బ కొన్ని దశా బ్దాలు గుర్తుండి పోతుంది. ఆయన కటువైన మాట, తట్టుతేలు తుంది కొట్టినచోట !  ‘ఈ సమాజం ఎంత పాడయిపోయినా, దిగంబరులు రాసిందాన్ని కవిత్వం అనేంతగా దిగజారి పోయిందా?’ అంటాడు. అంతేనా? ‘అన్ని బూతులు రాసిన చేతుల్తో ఆ దిగంబరులు అన్నం ఎలా తింటారో?’  అనీ అన్నాడు. దాంతో దిగంబర కవిత్వం కొత్త విప్లవదారులు వేస్తోందని ఎగిరెగిరిపడుతున్న  వాళ్ళ నోళ్లు పడిపోయాయి.  సాహిత్యంలో తేడా వస్తే కత్తి దూసి నరుకుతాడు రారా. నిలువెల్లా నిజాయతీ నిండిన మనిషి.  గొప్ప స్నేహితుడు. దయాళువు. ఆప్యాయంగా పలకరించి ఆదరించే వాడాయన.  అది 1977 జూలై నెల. ‘ఈనాడు’లో ట్రైనీ సబ్‌ ఎడిటర్‌గా జాయిన్‌ అయ్యాను. నాలాంటి 30 మందికి అనువాదం నేర్పించే గుర...